Śmiercionośna bakteria w Bałtyku. „Zjada człowieka żywcem”. Naukowcy biją na alarm

Bakteria, która „pożera” ludzkie ciało

Vibrio vulnificus to jedna z najbardziej agresywnych bakterii morskich. Jak opisuje niemiecki portal n-tv.de, wystarczy niewielkie zadrapanie, by patogen wniknął do organizmu i wywołał ciężką, szybko postępującą infekcję tkanek. W najgorszych przypadkach dochodzi do martwicy i sepsy — lekarze określają to wprost jako „zjadanie człowieka żywcem”.

Bałtyk jest szczególnie narażony na pojawianie się Vibrio latem. Woda jest tu stosunkowo ciepła i ma niskie zasolenie — idealne warunki do namnażania się bakterii.

Przełom naukowców: zagrożenie można przewidzieć

Do tej pory pojawienie się Vibrio było praktycznie nieprzewidywalne. Teraz — jak informuje n-tv.de — zespół badaczy z Leibniz-Institut für Ostseeforschung w Warnemünde opracował model oparty na sztucznej inteligencji, który potrafi prognozować ryzyko nawet 4–5 tygodni wcześniej.

Naukowcy pobrali 1500 próbek wody wzdłuż wybrzeża oraz z ujścia rzeki Warnow w okolicach Rostocku. Do tego dołożyli dane satelitarne, pogodowe i środowiskowe: temperaturę, zasolenie, poziom chlorofilu, skład mikroorganizmów i prądy morskie.

Wyniki pokazały wyraźny wzór:

• bakteria pojawia się od końca czerwca do początku września,
• rozwija się najlepiej przy temperaturze powyżej 18°C,
• oraz zasoleniu 12–18 promili.

To właśnie te parametry pozwoliły AI nauczyć się przewidywać momenty największego zagrożenia.

„To może uratować życie” — mówią badacze

Jak podkreśla cytowany przez n-tv.de doktorant Conor Christopher Glackin, kluczowe okazało się nie tylko gromadzenie danych, ale ich bardzo dokładna analiza. Modele AI potrafią wykryć subtelne zmiany w mikrobiologii wody, które poprzedzają pojawienie się Vibrio.

- Takie wzorce można wykorzystać do tworzenia precyzyjnych prognoz — mówi Glackin.

Z kolei kierujący badaniami prof. Matthias Labrenz dodaje, że po raz pierwszy realne staje się stworzenie praktycznego systemu wczesnego ostrzegania.

Zagrożenie także po polskiej stronie Bałtyku

Choć najnowsze badania dotyczą głównie zachodniej części Bałtyku, eksperci podkreślają, że ryzyko nie kończy się na granicy. W Polsce również odnotowywano przypadki zakażeń bakteriami z rodzaju Vibrio. W wyjątkowo ciepłych latach dochodziło do infekcji u osób kąpiących się m.in. w Zatoce Pomorskiej w rejonie Świnoujścia i Międzyzdrojów. W 2023 roku media informowały o potwierdzonych przypadkach zakażeń Vibrio parahaemolyticus i Vibrio vulnificus u osób, które miały kontakt z ciepłą, płytką wodą. Specjaliści ostrzegają, że wraz z ocieplaniem się Bałtyku takie sytuacje mogą zdarzać się częściej również na polskich plażach.

Bałtyk coraz cieplejszy. Ryzyko rośnie

Niemieckie media — m.in. Tagesschau i RND — od lat alarmują, że wraz z ocieplaniem się Bałtyku przypadków zakażeń Vibrio będzie przybywać. W ostatnich latach notowano już śmiertelne infekcje u osób starszych lub z obniżoną odpornością.

Eksperci ostrzegają:

• ryzyko dotyczy głównie osób z ranami, otarciami, tatuażami,
• szczególnie niebezpieczne są upały po intensywnych opadach,
• bakteria może przenikać także przez spożycie surowych owoców morza.

Co dalej? Precyzyjne alerty zamiast paniki

Naukowcy liczą, że dzięki nowemu systemowi uda się odejść od ogólnych, często przesadnych ostrzeżeń i zastąpić je lokalnymi, codziennymi komunikatami o realnym ryzyku. To ważne nie tylko dla zdrowia, ale też dla branży turystycznej.

Badania opublikowano w prestiżowym czasopiśmie Water Research.