Zna go każdy turysta. Symbol nadmorskiego kurortu oficjalnie stał się zabytkiem

Charakterystyczny "wiatrak" już oficjalnie zabytkiem

Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał Stawę Młyny do rejestru zabytków – to najwyższa forma ochrony, jaką może otrzymać obiekt. Decyzja zapadła 26 marca 2026 r., po oględzinach i analizie dokumentacji. Ochroną objęto całą konstrukcję wieży wraz z jej elementami zewnętrznymi.

– Stawa Młyny stanowi ważny, materialny element miasta, wykorzystany również w oficjalnym logo Świnoujścia, stając się jego najważniejszym symbolem – podkreśla Tomasz Wolender, Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków.

Konserwator zwraca uwagę, że obiekt jest nie tylko atrakcją turystyczną, ale przede wszystkim wciąż czynnym znakiem nawigacyjnym, który pomaga statkom bezpiecznie wpływać do portu. To jeden z najstarszych zachowanych obiektów tego typu na polskim wybrzeżu i w całym regionie Bałtyku.

"Teraz jesteśmy spokojniejsi"

Decyzję konserwatora z entuzjazmem przyjęła prezydent Świnoujścia, Joanna Agatowska, która sama złożyła wniosek o wpis. W mediach społecznościowych napisała:

„Udało się! Nasz Wiatrak stał się oficjalnie zabytkiem. (…) Wniosek został złożony, aby zabezpieczyć jego przyszłość i żeby nikt nie wpadł na pomysł jego likwidacji, na przykład w ramach prowadzonych inwestycji.”

Prezydent dodała, że teraz wszyscy mieszkańcy Świnoujścia mogą być spokojniejsi o los swojego symbolu. Od lat podkreślali, że „wiatrak” powinien być chroniony przed ewentualnymi zmianami związanymi z inwestycjami w rejonie falochronu.

Co oznacza wpis do rejestru?

Wpisanie Stawy Młyny do rejestru zabytków oznacza:

• ścisłą ochronę prawną,
• konieczność uzyskania zgody konserwatora na wszelkie prace,
• zakaz działań mogących zmienić charakter obiektu,
• możliwość ubiegania się o dotacje i ulgi podatkowe na prace konserwatorskie.

To gwarancja, że symbol Świnoujścia pozostanie nienaruszony – zarówno jako element krajobrazu, jak i wciąż działający znak nawigacyjny.

Historia Stawy Młyny - symbol nad symbole

Stawa Młyny powstała w latach 1873–1874 jako część modernizowanego wówczas systemu nawigacyjnego portu w Świnoujściu. Jej zadaniem było naprowadzanie statków wpływających Świną do portu. Początkowo była prostą, nieoświetloną konstrukcją dzienną w formie walca ze skrzydłami przypominającymi wiatrak.

Na początku XX wieku obiekt przeszedł gruntowną modernizację – dodano oświetlenie (najpierw gazowe, potem elektryczne), podniesiono konstrukcję i zamontowano stalowe skrzydła. Dzięki temu stał się pełnoprawnym znakiem świetlnym, widocznym z dużej odległości.

Stawa Młyny współpracuje z innymi znakami nawigacyjnymi, wyznaczając tor wodny do portu. W 2019 roku przeszła remont, który przywrócił jej charakterystyczny biało‑czarny wygląd.

Dziś „wiatrak” jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli polskiego wybrzeża – pojawia się na pocztówkach, w przewodnikach, a nawet w legendach związanych z uzdrowiskowym charakterem miasta.

Dlaczego świnoujski "wiatrak" jest taki wyjątkowy?

To czynny znak nawigacyjny, a nie tylko atrakcja.

Ma unikalną formę wiatraka, niespotykaną wśród innych znaków nawigacyjnych Bałtyku.

Jest najważniejszym symbolem miasta, obecnym w oficjalnym logo.

Stanowi element lokalnej tożsamości – także dzięki legendzie o odmładzającym wiatraku.

Jest też jednym z najczęściej fotografowanych miejsc w Świnoujściu.