Ganz w ewidencji zabytków – szansa na drugie życie legendy kolei?
Spalinowy wagon silnikowy PKP SN61-183 z 1972 roku, należący do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego, to prawdziwy rarytas. Jak podaje Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego, to jeden z 250 spalinowych wagonów silnikowych wyprodukowanych dla PKP przez węgierskie zakłady Ganz-MÁVAG.
Wagony typu SN61 zamówione zostały przez PKP do obsługi pociągów lokalnych i regionalnych, lecz wobec braku nowoczesnych lokomotyw spalinowych, przez pewien czas wykorzystywano je także do obsługi pociągów dalekobieżnych – w tym, ekspresów. Z czasem skierowano je do obsługi pociągów w ruchu regionalnym, głównie w dawnej ówczesnej Dyrekcji Gdańskiej i Szczecińskiej.
Ostatecznie wycofano je z planowej eksploatacji na początku lat 90. XX wieku. Ocalało kilka egzemplarzy, z których w ostatnich latach tylko szczeciński SN61 był czynny.
Marszałek województwa Olgierd Geblewicz podkreśla znaczenie tego pojazdu dla regionu:
- To nasz skarb. Zgromadziło się wokół niego szerokie grono entuzjastów kolei. Dzięki ich zaangażowaniu pojazd ma się coraz lepiej - mówi marszałek. - Chcemy, by Ganz, po koniecznej przerwie „rekonwalescencyjnej”, był jak najbardziej dostępny dla mieszkańców, turystów i miłośników kolei, docelowo również do obsługi przejazdów turystycznych. Liczymy, że po długiej przerwie pojazd będzie mógł pojawiać się okazjonalnie podczas wydarzeń, takich jak ubiegłoroczne obchody 65-lecia Lokomotywowni Wzgórze Hetmańskie.
Status zabytku ruchomego – jakie korzyści dla Ganza?
Wpisanie Ganza do ewidencji zabytków to nie tylko prestiż, ale przede wszystkim realne korzyści. Jak informuje Urząd Marszałkowski, pojazd spełnia wymogi, by uznać go za zabytek ruchomy ze względu na jego unikatowość i wartość historyczną. Wpis do rejestru zabytków pozwala na stosowanie przepisów dedykowanych pojazdom historycznym w zakresie cykliczności i zakresu napraw okresowych. Pozwalają one spełnić wszystkie wymogi niezbędne dla zachowania wymaganego poziomu bezpieczeństwa obsługi i podróży taborem historycznym poprzez wdrożenie rozwiązań odpowiednich dla niewielkich przebiegów związanych z realizacją przewozów okazjonalnych. W praktyce oznacza to znaczne oszczędności – zarówno finansowe, jak i czasowe, umożliwiając najbardziej efektywne prowadzenie procesu utrzymania.
Dzięki temu możliwe będzie szybsze przeprowadzenie niezbędnych prac, które umożliwią wykorzystanie Ganza nie tylko podczas wydarzeń okolicznościowych, ale również do uruchamiania pociągów „retro” na wybranych trasach jako atrakcji turystycznej. Zainteresowanie tego typu przejazdami jest ogromne, co pokazały dwa przejazdy zorganizowane we wrześniu ubiegłego roku z okazji 65-lecia szczecińskiej Lokomotywowni Wzgórze Hetmańskie.