Sensacyjne odkrycie w centrum miasta. Robotnicy nie spodziewali się tego, co znajdą pod ziemią

2026-02-24 13:48

To miała być rutynowa wymiana rur w sercu miasta, ale ziemia postanowiła odsłonić swoje tajemnice. Podczas prac budowlanych na jednej z głównych alei Szczecina, koparki natrafiły na coś, co wprawiło wszystkich w osłupienie. Pod stopami tysięcy przechodniów przez wieki ukrywał się milczący świadek potęgi militarnej, o którym wielu już dawno zapomniało.

Co kryło się pod aleją?

Prace budowlane między placem Grunwaldzkim a placem Lotników przyniosły efekt, którego nikt się nie spodziewał. W trakcie robót ziemnych odsłonięto potężne relikty przeszłości. Okazało się, że pod warstwą betonu i asfaltu wciąż istnieją fragmenty dawnej Twierdzy Szczecin. Archeolodzy nie mieli wątpliwości – to jeden z najważniejszych systemów obronnych w tej części Europy. W rejonie placu Lotników natrafiono na mur oporowy przeciwskarpy, będący elementem Bastionu V i Fortu Wilhelm. Te fortyfikacje powstawały od 1724 roku, kiedy to Prusy zamieniały miasto w twierdzę nie do zdobycia.

- To niezwykłe, jak wiele historii wciąż kryje się pod naszymi stopami – mówi Hanna Pieczyńska, rzeczniczka Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Szczecinie. – Każde takie odkrycie przypomina, że Szczecin to miasto o ponad tysiącletniej tradycji, a jego przeszłość nadal żyje tuż pod powierzchnią współczesnych ulic.

Nieme świadectwo dawnego życia

Ale mury to nie jedyne znalezisko. Z ziemi, która przez wieki skrywała tajemnice miasta, wydobyto także fragmenty naczyń ceramicznych oraz kości zwierzęce z XVII i XVIII wieku. To namacalne dowody na to, jak wyglądała codzienność żołnierzy i rzemieślników żyjących w cieniu potężnych bastionów. W innych wykopach archeolodzy zauważyli charakterystyczne warstwy gruzu – smutną pamiątkę po rozbiórce umocnień po 1873 roku. Wtedy twierdza straciła swoje znaczenie, a miasto zaczęło się gwałtownie rozwijać, ustępując miejsca reprezentacyjnym alejom i nowym dzielnicom.

Czy historia zatrzymała inwestycję?

Czy tak sensacyjne odkrycie sparaliżowało prace w centrum? Nic bardziej mylnego. Choć znalezisko ma ogromną wartość historyczną, roboty wodociągowe przebiegały zgodnie z planem pod czujnym okiem archeologów. Prace na Alei Jana Pawła II zakończono nawet dużo przed czasem. Wymieniono ponad 700 metrów starych, awaryjnych wodociągów, które od lat spędzały sen z powiek mieszkańcom i lokalnym przedsiębiorcom. Było to ogromne wyzwanie, zważywszy na lokalizację w samym centrum, tuż obok ogródków gastronomicznych.

- Zależało nam, by mieszkańcy nie odczuli żadnych utrudnień – podkreśla Hanna Pieczyńska. – Udało się połączyć ochronę dziedzictwa z realizacją inwestycji, co zawsze jest naszym priorytetem.

Miliony zakopane w ziemi

Skala inwestycji robi wrażenie. Wymieniono dwa żeliwne wodociągi z 1900 roku oraz stalowy rurociąg pod Aleją Fontann. Całe przedsięwzięcie kosztowało ponad 2,3 miliona złotych netto, a za realizację odpowiadała firma WASTE JAWORSKI. Dzięki temu nowoczesność spotkała się z historią, a mieszkańcy Szczecina zyskali nową, bezpieczną infrastrukturę.

QUIZ: "Poniemiecki" czy współczesny? Rozpoznajesz te budynki w Szczecinie?
Pytanie 1 z 12
Jeden z najbardziej charakterystycznych budynków na placu Orła Białego to:
QUIZ: przedwojenne czy współczesne?
Pamiątki z przeszłości na pl. Orła Białego w Szczecinie

Player otwiera się w nowej karcie przeglądarki