W środę wieczorem miliony miliony ludzi jednocześnie spojrzą w jedną stronę. To będzie niezapomniany widok!

Ciemność w biały dzień. Co właściwie zobaczymy?

Zaćmienie Słońca to moment, w którym Księżyc w nowiu przechodzi dokładnie między Ziemią a Słońcem. Gdy ich orbity ułożą się w jednej linii, światło słoneczne zostaje częściowo lub całkowicie zablokowane. W efekcie dzień zaczyna przypominać późny zmierzch, a niebo przybiera chłodną, stalową barwę. To właśnie ta niezwykła gra światła i cienia sprawia, że zaćmienia od wieków budzą zachwyt i respekt.

Dlaczego to wydarzenie jest tak wyjątkowe?

Choć nowie Księżyca występują co miesiąc, tylko nieliczne prowadzą do zaćmienia. Orbita naszego satelity jest lekko nachylona względem orbity Ziemi, dlatego najczęściej Księżyc „mija” Słońce, nie zasłaniając go. Głębokie zaćmienia częściowe, takie jak to środowe, zdarzają się rzadko – a całkowite w Europie kontynentalnej to prawdziwa rzadkość. Ostatnie mogliśmy oglądać w 1999 roku.

Kiedy patrzeć w niebo? Godziny zaćmienia Słońca

Zjawisko rozpocznie się w środę, 12 sierpnia, tuż przed zachodem Słońca. W całej Polsce będzie widoczne jako bardzo głębokie zaćmienie częściowe.

W Warszawie pierwsze „ukąszenie” tarczy Słońca pojawi się około 19:14, a maksimum – gdy Księżyc zasłoni ponad 80 proc. tarczy – nastąpi około 20:02. We Wrocławiu maksimum przypadnie na 20:09. W wielu miejscach kraju końcówka zjawiska zbiegnie się z zachodem Słońca, co doda mu jeszcze bardziej malowniczego charakteru.

Jak głębokie będzie zaćmienie w Polsce?

W zachodniej części kraju – m.in. w Szczecinie i Wrocławiu – Księżyc zasłoni nawet 85–87 proc. tarczy Słońca. W centrum, w tym w Warszawie i Łodzi, będzie to około 80–82 proc. Na południowym wschodzie zjawisko będzie nieco słabsze, ale nadal spektakularne – od 40 do 60 proc. zakrycia.

To najgłębsze zaćmienie widoczne z Polski od pamiętnego 1999 roku.

Gdzie Słońce zniknie całkowicie?

Pas całkowitości przejdzie przez Grenlandię, Islandię, północno‑wschodnią Portugalię oraz znaczną część Hiszpanii – od León i Burgos po Majorkę i Ibizę. Tam dzień zamieni się w noc, a niebo na kilka minut rozświetli jedynie korona słoneczna. W Islandii faza całkowita potrwa ponad dwie minuty.

Jak bezpiecznie oglądać zaćmienie?

Patrzenie na Słońce gołym okiem – nawet podczas głębokiego zaćmienia – jest skrajnie niebezpieczne. Do obserwacji konieczne są certyfikowane okulary z filtrem ISO 12312‑2 lub folia Baader AstroSolar. Można też używać teleskopów i lornetek, ale wyłącznie z profesjonalnymi filtrami.

Nie wolno korzystać z okularów przeciwsłonecznych, płyt CD, przydymionego szkła czy starych klisz fotograficznych. To prosta droga do trwałego uszkodzenia wzroku.

Najlepiej wybrać miejsce z szerokim widokiem na zachodni horyzont – plażę, polanę, wzgórze lub otwartą przestrzeń z dala od zabudowań.

Co dalej? Seria zaćmień przed nami

Środowe zaćmienie to dopiero początek wyjątkowej serii. W sierpniu 2027 roku czeka nas jedno z najdłuższych całkowitych zaćmień XXI wieku – aż 6 minut i 20 sekund ciemności. W styczniu 2028 roku zobaczymy obrączkowe zaćmienie, czyli słynny „pierścień ognia”.

A kolejne całkowite zaćmienie widoczne z Polski? Na to będziemy musieli poczekać… aż do 2135 roku.