Nowy Teatr Współczesny w Szczecinie wywołał prawdziwą burzę. „Ikona miasta czy bunkier?”

SAAW wygrywa konkurs na nową siedzibę Teatru Współczesnego. Kto jeszcze znalazł się na podium?

Międzynarodowy konkurs architektoniczny przyciągnął aż 140 pracowni, z czego 43 projekty trafiły pod ocenę jury. Zwyciężyła koncepcja SAAW Sp. z o.o., która zgarnęła I nagrodę – 300 tys. zł oraz zaproszenie do przygotowania pełnej dokumentacji i nadzoru nad inwestycją.

Jury doceniło projekt za „udane rozbicie programu funkcjonalnego na dwa budynki”, „miastotwórczą zieleń” oraz „monumentalną, dialogiczną formę obiektu”, która ma wprowadzić nową równowagę w zabudowie nabrzeża.

Na podium znalazły się także:

• II miejsce – 200 tys. zł: NM architekci Tomasz Marcinkiewicz
• III miejsce – 100 tys. zł: Heinle, Wischer und Partner Architekci Sp. z o.o.

Wyróżnienia po 50 tys. zł otrzymali: OVO GRĄBCZEWSCY ARCHITEKCI, Atelier Tektura oraz KRUSZEWSKI ARCHITEKCI.

Portowa surowość i dwie bryły. Nowy symbol Łasztowni?

Projekt SAAW to dwa budynki o odmiennych funkcjach – scenicznych i społeczno‑edukacyjnych – połączone placem, zielenią i wodnym akcentem nawiązującym do historii wyspy. W środku znajdą się m.in.:

• Scena Duża na ok. 450 widzów,
• Scena Kameralna,
• Scena Społeczna,
• sale warsztatowe, konferencyjne i teatroteka,
• pokoje gościnne dla artystów.

Zwycięska koncepcja zakłada powstanie dwóch uzupełniających się brył – jednej mieszczącej sceny i zaplecze techniczne, drugiej przeznaczonej na funkcje społeczne i edukacyjne. Całość uzupełni wieża widokowa, która ma stać się nowym punktem orientacyjnym nad Odrą. Architekci świadomie nawiązali do przemysłowej historii Łasztowni – czerniona stal, opalane drewno i rytm dawnych magazynów portowych mają stworzyć współczesną interpretację miejsca.

Miasto nie kryje dumy.

– Łasztownia potrzebuje architektury odważnej, ale też mądrej i wrażliwej na kontekst miejsca. Zwycięska koncepcja pokazuje, że można połączyć te elementy – mówi prezydent Szczecina Piotr Krzystek.

Internet w ogniu. „Krematorium”, „remiza”, „bunkier” kontra „Bauhaus” i Thesmacher

Wizualizacje wywołały prawdziwą eksplozję komentarzy. I to skrajnych.

Najostrzejsza krytyka:

• „Architekt chyba nie ma oczu”
• „Wygląda jak remiza strażacka z wieżą do suszenia węży”
• „Przypomina zakład karny, ale bez krat”
• „Tragedia, bunkier, krematorium”

Przeciwnicy mówią o „ciężkiej”, „topornej” formie i braku dopasowania do otoczenia. Niektórzy ograniczyli się do jednego słowa: „Brzydki” - nie argumentując tego w żaden sposób.

Zwolennicy widzą coś zupełnie innego:

• „Piękny! Cudowny! Mądry!”
• „Pierwsze skojarzenie – Bauhaus”
• „Adolf Thesmacher byłby dumny”
• „Świetnie wpisuje się w najlepszą ceglaną architekturę miasta”

Wielu komentujących dostrzega inspiracje przedwojennym modernizmem i Bauhausem, a także nawiązania do twórczości Adolfa Thesmachera – jednego z najważniejszych architektów dawnego Szczecina. To autor m.in.:

• kościoła Świętej Rodziny przy ul. Królowej Korony Polskiej,
• kościoła św. Andrzeja Boboli,
• licznych willi i kamienic modernistycznych,
• projektów sakralnych i użyteczności publicznej z początku XX wieku.

Część komentujących zauważyła też nawiązanie do budynku Filharmonii im. M. Karłowicza w postaci spiralnych schodów we wnętrzu budynku.

„Teatr jest sztuką spotkania”. Artyści nie kryją entuzjazmu

Dla zespołu Teatru Współczesnego to historyczny moment.

– Nowa siedziba oznacza zupełnie nowe możliwości pracy – zarówno dla artystów, jak i zaplecza technicznego – podkreśla dyrektor Mirosław Gawęda.

- Kiedy mamy przestrzeń zaprojektowaną specjalnie dla teatru, pojawiają się zupełnie nowe możliwości artystyczne i przestrzeń dla eksperymentów - dodajr dyrektor artystyczny Michał Buszewicz.

Kiedy powstanie nowy teatr?

Harmonogram jest jasny:

• 18 miesięcy – dokumentacja projektowa,
• 24 miesiące – budowa,
• łącznie ok. 5 lat do otwarcia.

Koszt inwestycji to 285 mln zł netto.

Ikona czy pomyłka? Ostateczny werdykt dopiero przed nami

Jedno jest pewne: nowy Teatr Współczesny nie pozostawia nikogo obojętnym. Dla jednych to „bunkier”, „krematorium” i „remiza”. Dla innych – odważna, modernistyczna bryła, która może stać się nową ikoną Szczecina.

Prawdziwy test przyjdzie jednak dopiero wtedy, gdy budynek stanie na Łasztowni. Wtedy okaże się, czy SAAW stworzył architektoniczne arcydzieło – czy obiekt, który na lata podzieli miasto.

Gdzie można zobaczyć prace konkursowe?

Od 14 do 17 marca w Bałtyckim Porcie Kultury na Łasztowni, czyli w dawnym "cielętniku" będzie można zobaczyć wystawę pokonkursową prezentującą zgłoszone koncepcje.

Wybrane projekty, w tym zwycięską koncepcję, będzie można zobaczyć także podczas targów Bud-Gryf & Home 2026, które odbędą się 20–22 marca w Enea Arenie.